Altı Avrupa ülkesinden dokuz kuruluş, yenilikçi yapay zeka tabanlı araçlar geliştirmek ve öğretmenleri meslek okullarındaki cinsiyet önyargısını tanıma ve ele alma konusunda eğitmek için güçlerini birleştirdi.
BGBiVET – Breaking Gender Bias in VET Mesleki eğitim ve öğretimi daha adil ve kapsayıcı bir ortama dönüştürmeyi amaçlayan Avrupa projesi “Mesleki Eğitimde Cinsiyet Önyargısını Kırmak” resmen başlatıldı. Avrupa Birliği’nin Erasmus+ Programı tarafından Temel Eylem 2 kapsamında ortak finanse edilen proje, İrlanda, İtalya, Bulgaristan, İsveç, Finlandiya ve Türkiye’den dokuz ortağı bir araya getirerek Kasım 2028’de sona erecek üç yıllık bir yolculuğu kapsıyor.
Başlangıç toplantısı, 10 ve 11 Aralık 2025 tarihlerinde Bulgaristan’ın Plovdiv kentindeki Gıda Teknolojileri Meslek Okulu’nda gerçekleştirildi. Toplantıda tüm ortak kuruluşlardan temsilciler, operasyonel stratejileri belirlemek ve ilk faaliyetleri başlatmak üzere bir araya geldi.
Son on yıllarda kaydedilen ilerlemeye rağmen, cinsiyet kalıpları genç Avrupalıların eğitim ve kariyer seçimlerini derinden etkilemeye devam etmektedir. Mesleki eğitim ve öğretim yollarında bu ayrım özellikle belirgindir: Mekanik, bilişim ve inşaat gibi sektörler ağırlıklı olarak erkek egemenliğindeyken, güzellik, moda ve kişisel hizmetler gibi alanlarda kadınların açık bir çoğunluğu görülmektedir. Bu dengesizlikler doğuştan gelen farklılıkların değil, kariyer rehberliği, öğretim materyalleri, aile beklentileri ve günlük eğitim uygulamaları yoluyla aktarılan bilinçsiz önyargıların sonucudur.
BGBiVET, araştırma, teknoloji ve eğitimi birleştiren yenilikçi bir yaklaşımla bu zorluğun üstesinden gelmektedir. Üç yıllık faaliyet süresi boyunca konsorsiyum, ortak ülkelerin eğitim sistemlerindeki cinsiyet eşitliği politikalarının derinlemesine bir analizini yapacak ve öğretmenlerin ve öğrencilerin simüle edilmiş ortamlarda cinsiyet önyargısını tanımalarını ve ele almalarını sağlayacak yapay zeka destekli sanal senaryolar ve araçlar geliştirecektir. Bu, cinsiyete duyarlı öğretim yöntemlerine odaklanan öğretmenler için karma bir eğitim programı ve farklı okul bağlamlarına uyarlanabilir, tekrarlanabilir cinsiyet eşitliği planlarının oluşturulmasıyla tamamlanacaktır.
Proje, 23.000’den fazla üyesi ve eğitim sektöründe eşitliği teşvik etme konusunda geniş deneyimiyle İrlanda’nın önde gelen öğretmen sendikası olan TUI – İrlanda Öğretmenler Sendikası tarafından koordine edilmektedir. Projenin teknolojik kalbi, yapay zeka tabanlı simülasyon platformunun geliştirilmesine öncülük edecek olan Arezzo merkezli bir İtalyan sosyal girişim ve araştırma merkezi olan OpenCom’a emanet edilmiştir. Öğretmen eğitim programı, kendi cinsiyet eşitliği planını başarıyla uygulamış ve tüm ortaklık için bir model teşkil eden Finlandiya eğitim konsorsiyumu LHKK – Lounais-Hämeen koulutuskuntayhtymä tarafından koordine edilecektir.
İletişim ve yaygınlaştırma cephesinde, proje Euro Education Bulgaria’nın uzmanlığından yararlanırken, Plovdiv’deki Gıda Teknolojileri Meslek Okulu, açılış toplantısına ev sahipliği yapmanın yanı sıra geliştirilen araçların test edilmesine aktif olarak katılacaktır. İrlanda ayrıca, tüm ortak ülkelerden öğretmenler için yüz yüze eğitim düzenleyecek olan bir ortaokul olan Bridgetown College aracılığıyla da katkıda bulunmaktadır; bu, cinsiyete duyarlı metodolojilerde eğitim için önemli bir an olacaktır.
Yeterliliklerin tanımlanmasında ve eğitim materyallerinin üretilmesinde merkezi bir rol, prestijli UNESCO-UNEVOC ağının bir parçası olan İsveçli bir lise olan Staffangymnasiet’e düşüyor; bu okul, simülasyon platformunun kullanımı için öğretmen kılavuzunun hazırlanmasını koordine edecek. İtalyan ortaklar arasında, öğrenci kompozisyonu mesleki eğitimde cinsiyet ayrımcılığının sembolik bir örneğini temsil eden Floransa’daki Istituto Cellini de yer alıyor: Moda derslerine neredeyse tamamen kız öğrenciler katılırken, Mekanik derslerine neredeyse tamamen erkek öğrenciler katılıyor. Konsorsiyumu tamamlayan ise, sosyal içerme ve marjinalleştirilmiş grupların güçlendirilmesine kendini adamış bir Türk vakfı olan BOSEV; bu vakıf, ağ oluşturma faaliyetlerini koordine edecek ve projenin erişimini genişletmek için halka açık etkinlikler düzenleyecek.
BGBiVET sadece sorunu incelemekle kalmıyor, aynı zamanda Avrupa genelindeki okullar ve eğitim kurumları tarafından benimsenebilecek somut araçlar üretmeyi amaçlıyor. Nihai hedef, her öğrencinin cinsiyete dayalı koşullandırmadan bağımsız olarak eğitim yolunu seçebileceği bir mesleki eğitim sistemi oluşturmaya yardımcı olmaktır.
Projenin gelişmelerini takip etmek için: www.bgbproject.eu
BGBiVET projesi (referans 2025-1-IE01-KA220-VET-000358467), Avrupa Birliği’nin Erasmus+ Programı tarafından ortak finanse edilmektedir. Bu yayının içeriği yalnızca yazarların görüşlerini temsil eder ve Avrupa Birliği veya Ulusal Ajansın görüşlerini yansıtmayabilir. Avrupa Birliği veya Ulusal Ajans, burada yer alan bilgilerin herhangi bir şekilde kullanılmasından sorumlu tutulamaz.